ՉԻՆԱՍՏԱՆԻ ՏԱՐԱԾՔՆԵՐԻ ՆԵՐՄՈՒԾՄԱՆ ԵՎ ԱՐՏԱՀԱՆՄԱՆ ԿԱՐԳԱՎԻՃԱԿԸ 2017 Թ.

2017 թվականի առաջին երեք եռամսյակում Չինաստանի ընդհանուր արտաքին առևտուրն աճել է ավելի արագ, առևտրի կառուցվածքն ավելի է օպտիմիզացվել, մոտիվացիայի փոխակերպումն արագացել է, կայունացման միտումը՝ ավելի ամուր: Հունվարից սեպտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում Չինաստանի արտաքին առևտրի ընդհանուր ծավալը կազմում է 20,29 տրիլիոն CHY՝ 16,6%-ով ավելի, քան անցյալ տարի: 11,16 տրլն-ը կազմում է արտահանումը և ավելացել է 12,4%-ով, իսկ 9,13 տրլն-ը՝ ներմուծումը և ավելացել է 22,3%-ով։ Չինաստանը ստացել է 2,03 տրլն ավելցուկ, որը կրճատվել է 17,7%-ով։ Նման պայմաններում մեր ապարատային արդյունաբերության ընդհանուր արտաքին առևտուրը ցույց է տալիս կայուն աճի միտում, արտահանումը և ներմուծումը շարունակաբար հասնում են առավելագույնի այդ երեք եռամսյակի յուրաքանչյուր ամսվա ընթացքում: Ներմուծման ծավալը ևս աճը արագանում է։

Ըստ մաքսային վիճակագրության՝ 2017 թվականի հունվարից սեպտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում Չինաստանի սարքավորումների ընդհանուր ներմուծումն ու արտահանումը կազմում է 93,298 միլիարդ ԱՄՆ դոլար՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճելով 9,37 տոկոսով։ Աճը նախորդ տարվա բացասականից վերածվել է դրականի և նախորդ տարվա համեմատ աճել է 16,96%-ով։ Աճում արտահանումը կազմում է 76,12 մլրդ ԱՄՆ դոլար։ Այն ունի 9,63 տոկոս աճ և 18,38 տոկոսով ավելի, քան նախորդ տարի։ Մյուս կողմից, կուտակային ներմուծումը կազմում է 17,176 մլրդ ԱՄՆ դոլար։ Այն ունի 8,23 տոկոս աճ և 10,25 տոկոսով ավելի նախորդ տարվա համեմատ։ Հունվարից սեպտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում ամբողջ արդյունաբերությունը հասել է 58,946 մլրդ ԱՄՆ դոլարի արտաքին առևտրի հավելուրդ։ Հավելուրդը անընդմեջ ավելացրել է 3,895 մլրդ ԱՄՆ դոլար և նախորդ տարվա նույն ժամանակաշրջանի համեմատ աճել է 7%-ով:

2017 թվականի հունվարից սեպտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում Չինաստանի ապարատային սարքավորումների ներմուծման և արտահանման ապրանքների կատեգորիաները դասակարգվել են որպես շինարարական տեխնիկա, գործիքներ, լոգարանի արտադրանք, ամենօրյա օգտագործվող տեխնիկա, ճաշ պատրաստելու պարագաներ, կողպեքներ, գազով պատրաստելու սարքեր, խոհանոցային սարքավորումներ, չժանգոտվող պողպատից սպասք, կայծակաճարմանդներ և արդյունահանող գլխարկներ: Ապրանքների բոլոր կատեգորիաներում՝ շինարարական տեխնիկա, գործիքներ, լոգարանի արտադրանք և ամենօրյա օգտագործվող ապարատների ընդհանուր ներմուծումն ու արտահանումը ամբողջ արդյունաբերություն կազմել է 32,86%, 18,41%, 13,51% և 12,89%։

2017 թվականի հունվարից սեպտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում հիմնական երկրները, որտեղ Չինաստանը արտահանում է ապարատային սարքավորումները, Ամերիկան, Ճապոնիան, Գերմանիան, Կորեան, Մեծ Բրիտանիան, Հոնկոնգը, Թայվանը, Վիետնամը, Իտալիան, Ավստրալիան և աշխարհի 233 երկրներ ու շրջաններ են: Նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ ունենք ևս 2 առևտրային գործընկեր և կորցրել 1 առևտրային գործընկեր։ Ներմուծումը կատարվում է Գերմանիայից, Ճապոնիայից, Ամերիկայից, Կորեայից, Թայվանից, Իտալիայից, Ֆրանսիայից, Բրիտանիայից, Մալայզիայից և աշխարհի 162 երկրներից ու տարածաշրջաններից: Ավելացվել է 25 առևտրային գործընկեր և նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ կրճատվել է 21-ը:

Մեր ապարատային արդյունաբերության արտաքին առևտրի հիմնական եղանակը ընդհանուր առևտրի ռեժիմն է: 2017 թվականի հունվարից սեպտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում ընդհանուր առևտրի ռեժիմով ձեռք բերված արտաքին առևտրի ծավալը կազմում է 65,705 մլրդ ԱՄՆ դոլար՝ նախորդ տարվա համեմատ աճելով 10,60%-ով և կազմել արդյունաբերական արտաքին առևտրի ամբողջ ծավալի 70,43%-ը։

2017 թվականի հունվարից սեպտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում սարքավորումների արտահանման մեծ մասը կատարվել է Գուանդունում, Չժեցզյանում, Ցզյանսուում, Շանհայում, Շանդոնգում, Ֆուջյանում, Հեբեյում, Տյանցզինում, Լիաոնինգում, Պեկինում և այլ տարածքներում: Սարքավորումների ընդհանուր արտահանման 95,51%-ը կատարվում է այդ ոլորտներով։ Ինչ վերաբերում է ներմուծմանը, ապա այն հիմնականում կենտրոնացած է Շանհայում, Ցզյանսուում, Գուանդունում, Պեկինում, Շանդոնգում, Չժեցզյանում, Տյանցզինում, Լիաոնինգում, Ջիլինում, Ֆուջյանում և այլն։

«Գոտիներ և ճանապարհ» նախաձեռնության հետագա զարգացմամբ և միջազգային կարողությունների համագործակցության կայուն առաջընթացով Չինաստանի արտաքին առևտուրը լայն տարածություն ձեռք բերեց կայուն զարգացման համար: առաջին երեք եռամսյակում Չինաստանի ապարատային արդյունաբերությունը հասել է 23,733 մլրդ ԱՄՆ դոլարի առևտրի Գոտի և ճանապարհ երթուղու երկայնքով գտնվող երկրների հետ: Այն ծածկել է ընդհանուր ապարատային արտաքին առևտրի 25,44%-ը և նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 7,40%-ով։ Այս իրավիճակը խիստ ազդեց ամբողջ արդյունաբերության արտաքին առևտրի վրա։

«Գոտիներ և ճանապարհներ» առևտրային գործընկերներից առաջին երեք եռամսյակներում սարքավորումները հիմնականում արտահանվել են Վիետնամ, Հնդկաստան, Ռուսաստանի Դաշնություն, Արաբական Միացյալ Էմիրություններ, Ինդոնեզիա, Թաիլանդ, Սինգապուր, Ֆիլիպիններ, Լեհաստան և այլ երկրներ և տարածաշրջաններ: Դրանց մասնաբաժինը ընդհանուր արտահանման մեջ Belts and Roads երկրներ կազմել է 61,98%: Բացի Սինգապուրից, անկումը կազմել է 8,9 տոկոս, մյուս 9 երկրներն ու տարածաշրջանները դրական զարգացում են ունեցել։ Վիետնամի, Հնդկաստանի և Ռուսաստանի Դաշնության արտահանումն աճել է ավելի արագ, քան մյուս բոլոր երկրները, նրանց աճի ցուցանիշները կազմում են 15,14%, 10,66% և 24,90%: Սարքավորումների արտահանման ոլորտում «Գոտիներ և ճանապարհներ» 64 երկրներից 48-ը պահպանել են դրական աճ առաջին երեք եռամսյակներում։ Լաոսի և Մոնղոլիայի արտահանման աճը ամենաարագն է, երկուսն էլ աճել են ավելի քան 130%:

Ինչ վերաբերում է «Գոտիների և ճանապարհների» երկրներից ներմուծմանը, ապա այն հիմնականում կենտրոնացված է Մալայզիայում, Թաիլանդում, Վիետնամում, Չեխիայում, Հունգարիայում, Հնդկաստանում, Լեհաստանում, Ֆիլիպիններում, Սինգապուրում, Իսրայելում և այլ երկրներում ու տարածաշրջաններում։ Դրանք ծածկել են Belts and Roads երկրներից ներմուծման ընդհանուր ծավալի 87,89%-ը։ Բացի Թաիլանդից, Հունգարիայից, Ֆիլիպիններից և Սինգապուրից, դրական տեղաշարժ են պահպանվել այլ երկրներում և տարածաշրջաններում։ Մալայզիայի աճն ամենաարագն է, այն հասնում է 44,86%-ի։ Առաջին երեք եռամսյակներում «Գոտիներ և ճանապարհներ» 64 երկրներից 44-ը պահպանում են սարքավորումների ներմուծման դրական աճ։ Իրաքի և Բրունեյի ներմուծման աճն ամենաարագն է, երկուսն էլ աճել են 1000%-ից ավելի:

2017 թվականի հունվարից սեպտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում «Գոտիներ և ճանապարհներ» երկրներ արտահանվում են որպես ստանդարտ արժեք ունեցող փականներ, մեխեր, դռների և պատուհանների աքսեսուարներ, մետաղական ցանկապատ, ծորակ, լոգասենյակ, չժանգոտվող պողպատից խոհարարական պարագաներ, կողպեքներ, լապտերներ և այլ լուսավորող սարքեր: Ստանդարտ քանակով կայծակաճարմանդներ, կրակայրիչներ, փականներ, մետաղալարեր, մեխեր, լապտերներ և այլ լուսավորող սարքեր, պողպատե խողովակների միակցիչներ, ցնցուղի սենյակ և այլն: Գոտիների և ճանապարհների երկրներից ամենաշատ ներմուծվածը ստանդարտ արժեք ունեցող փականներն են, չափիչ գործիքները, մեխերը, վարսավիրական գործիքները, չժանգոտվող պողպատից վակուումային խողովակներ և այլն: Ստանդարտ քանակով չափիչ սարքեր են, փականներ, մեխեր, կրակայրիչներ, կայծակաճարմանդներ, մետաղական ցանկապատեր, փականների մասեր, պլաստիկ ցնցուղներ և այլն:

2017 թվականից ի վեր արտերկրում համաշխարհային տնտեսությունը չափավոր աճում է, իսկ համաշխարհային շուկայի պահանջները շարունակում են աշխուժանալ, մի կողմից աստիճանաբար ի հայտ եկավ Պետական խորհրդի կողմից առաջադրված կայուն աճը խթանող և արտաքին առևտրի քաղաքականության կառուցվածքը կարգավորող շարքերի էֆեկտը, մյուս կողմից՝ առաջարկի կողմի կառուցվածքային բարեփոխումների խորացմամբ, հզորությունը, կարգավորել կառուցվածքը, կենտրոնանալ տեխնոլոգիայի, ապրանքանիշի, որակի, ծառայության, ստանդարտների մշակման վրա՝ որպես արտաքին առևտրի նոր մրցակցության առանցք, ձեռնարկությունների նորարարությունը և միջազգային մրցունակության բարձրացումը, արտադրանքի ավելացված արժեքը և ապրանքանիշի ազդեցությունը հետագա բարելավման վրա: Նոր առևտրի զարգացման բիզնես միջավայրը բարելավվում է, և էլեկտրաէներգիայի անդրսահմանային գործակցի և շուկայական գնման արտահանման աճի տեմպերն ավելի արագ են, քան աճի ընդհանուր տեմպերը, և ակնառու է աճի նոր խթանի ազդեցությունը: Այս բոլոր գործոններով հանդերձ՝ Չինաստանի ընդհանուր ապարատային արտաքին առևտուրը շարունակում է կայունանալ և նույնիսկ դրական է աճում: Սարքավորումների երկկողմ առևտուրը խոշոր առևտրային գործընկերների հետ, ինչպիսիք են Ասիական Խաղաղօվկիանոսյանը, ԵՄ-ն, BRICS-ը և Միացյալ Նահանգները, շարունակում են աճել 10%-ից ավելի արագ:

Այնուհետև, արդյունաբերությունը պետք է պտտվի կառավարության աշխատանքի հաշվետվության թիրախի շուրջ, հաստատապես հաստատի և իրականացնի զարգացման նոր գաղափարը, վերցնի Belts and Roads Initiative-ն առաջնորդելու բացումը, շարունակի ուժեղացնել նոր արտաքին առևտրի զարգացումը, ուժեղացնել և արդիականացնել առևտրի ավանդական առավելությունները և ակտիվորեն զարգացնել արտաքին առևտրի մրցակցության նոր առավելությունները: Ակնկալվում է, որ չորրորդ եռամսյակում արտաքին առևտրի ընդհանուր վիճակը կշարունակի դրական մնալ։